Bảng chữ cái tiếng Trung có thật không? Người mới cần hiểu đúng

Tiếng Trung có bảng chữ cái không?

Nếu hiểu “bảng chữ cái” giống tiếng Việt hoặc tiếng Anh, thì tiếng Trung không có bảng chữ cái. Tiếng Trung sử dụng chữ Hán, mỗi chữ thường biểu thị một âm tiết và mang nghĩa hoặc tham gia tạo nghĩa trong từ.

Tuy nhiên, khi mới học, nhiều người tìm “bảng chữ cái tiếng Trung” vì muốn biết tiếng Trung đọc như thế nào. Thứ bạn thường thấy trong các bài nhập môn thực ra là pinyin.

Pinyin là hệ thống ghi âm tiếng Trung bằng chữ Latin. Nó giúp người học đọc chữ Hán, luyện phát âm, tra từ điển và gõ tiếng Trung trên máy tính hoặc điện thoại.

Vì sao nhiều người gọi pinyin là bảng chữ cái tiếng Trung?

Pinyin dùng các chữ cái như a, b, c, d, e, f, g nên người mới dễ liên tưởng đến bảng chữ cái. Nhưng pinyin không phải hệ chữ viết chính của tiếng Trung.

Ví dụ:

• Chữ Hán: 你
• Pinyin: nǐ
• Nghĩa: bạn

Người học dùng pinyin để biết cách đọc chữ 你, nhưng khi đọc văn bản tiếng Trung thật, bạn sẽ gặp chữ Hán chứ không phải pinyin.

Vì vậy, gọi pinyin là bảng chữ cái tiếng Trung có thể tạm hiểu ở mức nhập môn, nhưng nếu học nghiêm túc, cần phân biệt rõ pinyin và chữ Hán.

Pinyin khác chữ Hán thế nào?

Pinyin và chữ Hán có vai trò khác nhau.

Người mới nên học cả hai, nhưng theo thứ tự hợp lý. Pinyin nên học trước để đọc đúng. Chữ Hán nên học dần cùng từ vựng và câu.

Nếu chỉ học pinyin mà không học chữ Hán, bạn sẽ khó đọc văn bản thật. Nếu chỉ học chữ Hán mà bỏ qua pinyin, bạn sẽ khó phát âm đúng.

Pinyin gồm những phần nào?

Pinyin gồm thanh mẫu, vận mẫu và thanh điệu.

Thanh mẫu là âm đầu, ví dụ b, p, m, f.
Vận mẫu là phần âm chính hoặc âm cuối, ví dụ a, o, e, ai, an, ang.
Thanh điệu là dấu giọng, ví dụ mā, má, mǎ, mà.

Người mới nên học pinyin theo âm, không chỉ học theo mặt chữ. Vì cùng một chữ cái Latin nhưng cách đọc trong pinyin có thể khác tiếng Việt.

Người mới nên học pinyin trước hay chữ Hán trước?

Người mới nên học pinyin trước, nhưng không nên bỏ chữ Hán quá lâu. Giai đoạn đầu cần ưu tiên phát âm, vì phát âm sai sẽ ảnh hưởng lâu dài đến nghe và nói.

Sau khi nắm pinyin cơ bản, người học nên học chữ Hán cùng từ vựng. Ví dụ, khi học 你好, hãy biết chữ 你, chữ 好, pinyin nǐ hǎo và cách dùng trong giao tiếp.

Cách học tốt là kết hợp:

• Nhìn chữ Hán
• Đọc pinyin
• Hiểu nghĩa
• Nghe audio
• Đặt câu

Có cần thuộc toàn bộ pinyin mới học tiếp không?

Không cần đợi thuộc hoàn hảo toàn bộ pinyin mới học bài khác. Nhưng cần nắm đủ chắc để đọc từ và câu cơ bản.

Nếu học pinyin quá lâu mà không đưa vào câu, người học dễ chán. Nếu học câu quá sớm khi pinyin chưa chắc, lại dễ đọc sai.

Cách cân bằng là học pinyin theo từng nhóm âm, sau đó luyện ngay bằng từ và mẫu câu đơn giản.